TÜRKÇE: (for Engish please scroll down.)
![]() |
| The Twins and a relative kid pacifying their obsessions. |
TÜRKÇE: (for Engish please scroll down.)
![]() |
| The Twins and a relative kid pacifying their obsessions. |
TÜRKÇE: (For English please scroll down.)
Geçen sene olduğu gibi bu sene de Noel ve Yeniyıl tebriklerimizi ayırdık, (Bkz. "Yeni Yıl- 2025", 29 Aralık 2024) çünkü gündem yine yoğun. Gazze'deki kıyım devam ediyor- 10 Ekim 2025'te barışsever başkan Trump'ın öncülüğünde başlayan ateşkese rağmen öldürmeler ve tahribat sona ermiş olmadığı gibi Pax Americana'nın adil olmayacağı da belli. Ve Batı dünyası kar yağışlı, çam ağaçlı Noel kutlamalarına "Bethlehem" ve "Jerusalem" söylemleriyle yeniden dalarken "Jesus"'larının da halktan, halkın yanında bir Filistinli olduğunu yine unutuverecekler. Geçen sene olduğu gibi bu sene de bunu yüzlerine vurmak istedim.
Hz. İsa'nın "Tapınağı ticarethaneye çeviren" ırkdaşlarına hiddetlenerek ortalığı dağıtıp herkesi kovduğu olayı tasvir eden El Greko'nun ünlü tablosunu hatırladım.
![]() |
| El Greko "Hz. İsa Tapınağı Arındırıyor", 1600. |
Aslında uzun zamandır o tabloyu hatırlıyor, paylaşmak istiyordum, hem ırkçı-yobaz İsrail rejimine hem de iki yüzlü Hristiyan dünyasına karşı birazcık sesimi çıkartmak için. Resmin orijinalini- ya da orijinallerinden birini- paylaşarak "anlayan anlar" demeyi düşünsem de sonunda kendim güncelleşmiş bir versyonunu yapmayı tercih ettim. Aldığım örnek Londra Milli Galeri'de (National Gallery) bulunan versyonudur. Hemen söyleyeyim- renkler için yine Lâle'ye güvendim.
En çok yapmak istediğim Hz. İsa'ya İsrail askerinin elindeki silahı çekip aldırtmaktı. Bunu son derece içim soğuyarak yaptım. Yerdeki kadını itilip kakılan bir Filistinli kadın olarak yorumlamak çok doğaldı- kompozisyon boynuna bir Filistin "kefiyesi" koymak için de gayet uygundu.
Tablonun solunda birşeyleri kaçıran adamları banknot kaçıran paragözler şekilnde yeniden yorumlamak da mantıklıydı. Zulalarına biraz külçe altın da yığmayı ihmâl etmedim.
Başında iri bir sepet taşıyan bağrı açık delikanlıda zorla ya da boğaz tokluğuna çalıştırılan bir ırgat havası vardı ve ben onu nasıl yeniden yorumlayacağımı önce bilemedim, sonra aklıma yeni dönemin oligarklarından gezinti olsun diye uzaya giden, çalışanlarına da pek iyi davranmamakla tanınan Jeff Bezos geldi. Delikanlının taşıdığı sepeti alıp yerine Amazon.com'un sırıtık logolu kutularından koydum.
Hz. İsa'nın hemen sağındaki yaşlı amca ile üzereine eğilen tip son senelerin başka bir sıcak gündemini, birkaç yıl önceki Pandemi oyununu ve mRNA "aşı" zorlamasını çağrıştırdı. Hele eğilen adamın sağ elinin duruşu tam şırınga tutmalıktı. Bu vesileyle o kâbus günlere de gönderme yapmış oldum!
(Aslında insanların kobay yapıldığı şeytani bir deney olan o "aşı" kampanyası 2021 Yeniyıl resmimizin konusuydu. Bkz.: "Yeniyıl- 2021", 24 Aralık 2020.)
Sağ arkadaki ikisi bayan kalabalık ve bayanlardan birini karşısına alan adamın pozları Filistin için eylem yaparken polisle yüzyüze gelen, tutuklanan, birçoğu yaşlı kadın Batı ülkesi vatandaşları için uygun düştü. Birleşik Krallık bu çirkin manzarada başı çekerek Batı dünyasında "fikir özgürlüğü" masalının gereğinde nasıl sabun köpüğü gibi dağılıverdiğini gösterdiğinden resimdeki polise onların üniformasını giydirdim.
![]() |
| Protesto görüntüsü Londra Trafalgar Meydanı'ndan, 4 Ekim 2025. Görseli medyadan aldım. |
Arkadaki büyük kapının iki yanındaki kabartmalar Tevrat'tan sahneler tasvir ediyordu. Burada (sol taraf) Adem ve Havva'nın cennetten kovulması. Onun yerine doğal olarak Nakba'yı, yani Filistinlilerin evlerinden ve
yurtlarından kovulmasını koydum.
Hz. İsa'nın sağ omzunun arkasında ayrıntıları zor seçilen figürler var. İki elini kaldırmış yaşlı adamdan yola çıkarak "Sanal Gerçeklik" gözlükleriyle kafa bulan bir çocuk çizdim (Sanal Gerçeklik'le ilgili duygularımı 2024 Yılbaşı resmimizde paylaşmıştım. Bkz.: "Yeniyıl- 2022", 25 Aralık 2021.) Onun arkasına da akıllı telefonunda gördüğü birşeyden dehşete düşmüş bir adam yaptım. Gördüğü herhangi birşey olabilir ama bana göre adam Bitcoin borsasında paraları batırmış!
İncil'deki söyleme göre o gün Hz. İsa hiddetinden masaları devirmiş, üzerlerine yığılı paralar ortalığa uçuşmuş. Tabloda bunu ifade eden tek bir kırık masa var, en önde duruyor. Onun yerine yere saçılmış bir bilgisayar ve ekranına da şirket kârlarını gösteren bir grafik koydum.
Bu resmi Noel arifesinde çeşitli internet platformlarında paylaştım. Yeniyıl için ayrı, daha ferah birşey paylaşmayı düşündüysem de Lâle internette karşılaştığı ilginç, yeni bir bilgiyi bana aktarana kadar uygun tema bulamadım. Meğer Türk mitolojisinde kış gündönümünü temsil eden, Noel Baba'yı hiç de aratmayan figürler varmış: Ayaz Ata ve torunu Kar Kız. Türk dünyasının çeşitli ülkelerinde kutlanan "Nardugan" etkinlikleri bu figürler gibi giyinen insanlarla renklendirilirmiş. Türk Altay ve Orta Asya kültüründe yaygın bu karakterler Azeriler, Başkurtlar, Kazaklar, Kırgızlar, Tatarlar, Türkmenler, Özbekler ve Yakutlarda küçük isim farklarıyla tanınıyormuş ve Rus kültüründe Ded Moroz ("Kırağı Dede") ve Sneguroçka ("Kar Kızı") olarak karşılıkları varmış. Etkileşimin Türk kültürlerden Slavlara mı, yoksa Slavlardan Türklere mi geçtiği konusunda çelişkili görüşler olsa da çok da önemli değil, nihayet aynı coğrafyanın kültürü ve hem Çarlık, hem de Sovyetler döneminde birlikte yaşamış halklara ait. Daha ötesi açıkça pagan olan bu gelenekte hristiyan- müslüman farklılaşması da mevzubahis değil.
![]() |
"Ayaz Ata ve Kar Kız" diye arama yapınca Türklerin paylaştığı birçok fotoğraf çıksa da bu görüntülerin nereden geldiğine dair bilgi bulmak imkânsız gibi- Türkler de o figürleri zaten sahiplenmek istediğinden kaynaksız fotoğraflar ikna edici olamıyor. Bu fotoğraf moscowalk.ru sitesinden, Moskova metrosunda "Eastern Express" etkinliğiyle ilgili: değişik vagonlarda Rus Federasyonu'nun çeşitli bölgelerini temsil eden kostümlü insanlar ziyaretçileri karşılıyor. Bu fotoğrafın yazısını Google'a tercüme ettirince Yakutistan'a referans gördüm. (Ayaz Ata Yakutça'da Qys Khan'mış, yani Kış Han.) Arkadaki hanımlardan soldakinin giysisinde hiç Slav tadı yok zaten! (Bkz.: http://moscowalk.ru/transport/metro/eastern-express.html ) Ayrıca Christmas Wiki-Fandom'da Ayaz Ata'yı Türkî kültürlere atfeden İngilizce bir referans buldum. (Bkz:. https://christmas.fandom.com/wiki/Ayaz_Ata ) |
Son yıllarda Türkiye'de de bu kültür mirasına sahip çıkılıyormuş.
![]() |
2026 için Yeniyıl resmimiz. Our picture for the Newyear 2026. |
![]() |
| El Greco "Christ purging the temple", 1600. |
What I really wanted to do was to have Jesus grab and pull the weapon from an IDF soldier's hand, and that was very satisfying. It was only natural to interpret the woman sprawled on the ground as a downtrodden Palestinian, and the composition lent itself well to the addition of a "keffiyeh" around her neck.
It made sense to interpret the two men on the left carrying off things as greedy moneygrubbers trying to spirit their piles of banknotes away. I did not neglect to add a stash of gold bars to their hoard.![]() |
The image of the protest is from Trafalgar Square, London, 4 Oct. 2025. The image is from the media. |
There are reliefs of Old Testament scenes flanking the gateway behind. The one on the left shows Adam and Eve expelled from Eden. The natural choice was to turn that into a Palestinian family expelled from their land during the "Nakba".
Peering over Jesus' right shoulder we see a jumble of figures that are hard to distinguish. Re-interpreting the pose of the old man gesturing with his hands I drew a boy playing with a Virtual Reality set. (I expressed my feelings about Virtual Reality on our New Year's greeting for 2022- see "2022-Newyear", 25 Aralık- December 2021.) Behind him I drew a man looking in shock at what he is seeing on his smartphone screen- it could be anything but for me he has just witnessed his Bitcoin investment take a plunge.
According to the Bible Jesus overturned tables in his anger, sending the coins piled on them flying. The painting displays a single broken table up front. I replaced it with a computer scattered on the ground, the screen still displaying corporate profits.![]() |
When I searched for "Ayaz Ata and Kar Kız" on the Internet I came across plenty of photos posted by Turks, but it was almost impossible to find out where the photos were taken. Since the Turks already have an interest in claimig these personalities, the lack of source makes their claims suspect. This photo, however, is from the "moscowalk.ru" website and is about the "Eastern Express" activity of the Moscow subway wherein costumed representatives of different nations of the Russian Federation greet the visitors in each car. When I had the caption of this photo Google-translated I saw a reference to Yakutia, a Turcic state in the northeast of Russia. (Ayaz Ata in Yakut is Qys Khan' which would be "Kış Han" in our Turkish) Of the two ladies in the back, the costume of the one on the left has nothing Slavic about it! (See: http://moscowalk.ru/transport/metro/eastern-express.html) I also found an English language reference to Ayaz Ata on Christmas Wiki-Fandom which attributes him to Turcic cultures. (See: https://christmas.fandom.com/wiki/Ayaz_Ata) |
TÜRKÇE (For English please scroll down):
Bizim Beter 2zler Emre ve Sina sekiz yaşlarını doldurdular bile ve ben de doğduklarından beri devam ettirdiğim gelenekle bir doğum günü resmi hazırladım. (Bkz: "Bir Yıldır 'Dede'", 25 Şubat 2018, "2x2", 25 Şubat 2019, "2zler 3ledi", 26 Şubat 2020, "Süper 2zler x 4", 23 Mart 2021,"2zler x 5" 2 Mart 2022, "2zler x 6", 16 Temmuz 2023, ve "2zler x 7", 24 Mart 2024.
![]() |
| Sina, Emre ve babaları Gökmen. |
Bu sene doğum günlerinden kısa bir süre önce ailece Bulgaristan'da Borovet'e kayak tatiline gittiler, ben de bu senenin teması olarak kayak maceralarını seçtim. Resimde 2zleri kayaklarıyla haşince yokuşaşağı vınlarken ve bu arada babalarını savururken resmettim. Renkleri Lâle seçti; çoğu zaman öyle yaparız zaten.
Duydum ki gerçekte yokuşaşaığı rahatça kayan babaları, sağa sola savrulanlar 2zlerin kendileriymiş. Buna sanatçının yorumu deyip geçelim.
Resmi doğum günlerinde elektronik olarak paylaştım. Elden vermek ancak dün kısmet oldu. Lâle ile İzmit'e gittik, bir doğum günü pastası aldık ve akşam evlerinde ortaya koyup ailece etrafında toplandık.
Çocuklar doğum günlerinde pastalarını yemişler tabii; eksik olan benim doğum günü pastammış! Benim doğum günümde Kırklareli'ndeydiler ve beraberdik ama sucuk ekmek ve profiterol yeterli gelmemiş; doğum günü benim olduğu hâlde pasta yiyememeği bir haksızlık olarak nitelendirmişler!
Dün bu eksiklik telâfi edildi. Neticede dört mumla benim, 2zlerin ve doğum günü yaklaşan Zeynep'in doğum günleri kutlandı. Bana şeker yasak olduğu için yiyemedim, kutlamayı çekmekte olduğum için mum bile üfleyemedim. Ama 2zler muratlarına erdiler ya!
Duyduğuma göre pasta da çok güzelmiş!
![]() |
| Soldan sağa arka sıra Linda, Gökmen, Lâle, ben, ön sıra Ceyda, Sina, Emre ve Zeynep! |
![]() |
| 2zlerin 8 yaş doğum günü resmi- Birthday drawing for the Twins, now that they are 8! |
ENGLISH:
Emre and Sina, the Terrible Twins, are 8 already. Carrying on a tradition that has been uninterrupted since their birth, I made a birthday drawing to mark the occasion. (See: "'Grandpa' for a Whole Year", 25 Şubat- February 2018, "2x2", 25 Şubat-February 2019, "The Twins are Three", 26 Şubat- February 2020, "Supertwins x 4", 23 Mart- March 2021, "The Twins x 5", 2 Mart- March 2021, "The Twins x 6", 16 Temmuz-July 2023, and "The Twins x 7", 24 Mart-March 2024.)
![]() |
| Sina & Emre with their father Gökmen. |
I heard later that it was really their daddy who swooshed down masterfully, and the twins were the ones to take tumbles, but let's just say I exercised artistic license and leave it at that!
I shared the drawing electronically on their birthday. It wasn't until yesteday that we could finally hand it over physically. Lâle and I went to Izmit, bought a birthday cake, and gathered around it en famille in the evening.
Naturally, the kids had already had their birthday cake (and ate it too) on their birthday; it seems the "missing cake" was mine! You see, the kids were in Kırklareli on my birthday and we were all together, but having sujuk (dried sausage) in bread, plus profiterole (pastry rolls in chocolate sauce), did not compensate for the absence of a proper birthday cake; even though that birthday was mine, not theirs. They considered it unfair to be deprived of a birthday cake on anybody's birthday!
Yesterday, this unaceptable situation was rectified. With four candles, we celebrated the the birthdays of myself, the twins, and also of Zeynep, whose own birthday is approaching! Because sugar is off limits to me, I couldn't eat any. I was shooting the festivity so I didn't even get to blow the candles. But the twins were satisfied and that's what counts!
I hear the cake was delicious!
![]() |
| Left to right, back row: Linda, Gökmen, Lâle, myself, front row: Ceyda, Sina, Emre, Zeynep! |
TÜRKÇE: (For English, please scroll down.)
Bu sene yeni yıl için iki tema arasında seçim yapmakta zorlandım. Birincisi Gazze'de yaşananlara karşı "uygar" Batı idarelerinin duyarsızlığı, insanların "anti-Semit" olarak damgalanma korkusu ve İsrail'in bunu sonuna kadar istismar edebilmesi, ikincisi senelerce kurgu bilimde ve medyada adı dolaştırıldıktan sonra "Yapay Zekâ" furyasının dünyayı sarması!
Sonuçta ikinciyi seçtim; nihayet Gazze'deki dramı, Batı'da Noel kutlanırken Noel hikâyesinin geçtiği topraklarda katliamlar yaşanması geçen seneki yeni yıl resmi konumuzdu (Bkz: "Yeniyıl 2024",14 Aralık 2023). Yapay Zekâ'yı da, sadece artık işlevsizleşen insanlar (önce sanatçılar) bakımından değil, insan olma meziyetlerimizi elimizden alarak insanlığın kendisini tehdit eden bir tehlike olarak görüyordum. Artık Lübnan'a da yayılan Gazze katliamına da sessiz kalmak istemediğimden iki temayı birleştirmeyi bile düşünmüştüm, ama olacak gibi değildi. Bir tek tema olacaksa da "Yapay Zekâ" olmalıydı. Ve resmi hazırladım. Derken...
"Advent" (Noel'den önceki haftalar) süresince annemle birlikte YouTube'dan Noel konserleri dinledik ve şarkılarda tekrar tekrar "Jerusalem", "Bethlehem" ve hatta "Israel" lâflarını duydukça Batılı'nın zihninde adeta alternatif, hayâli bir "kutsal topraklar" kavramı oluştuğunu, yoksa o devamlı adlarını ağızlarına aldıkları yerlerdeki acılara kayıtsız kalamayacaklarını düşündüm.
![]() |
| Enkaz içinde bebek İsa. |
Yılbaşı resmi bitmişti. Noel günü için de ayrıca birşey hazırlayacaktım.
Kurşun kalemle kâğıda geleneksel Meryem ve bebek İsa motifini andıracak şekilde kucağında bebekli bir Filistinli kadını çizip o yıkım ve kıyım ortamında resmettim. Resmi taradım, sonra bilgisayar içinde siyahla tabaka tabaka gölgeler koyup saydamlaştırarak üstüste gri tonları verdim.
Yıkık binaların oluşturduğu arka fonu ayrı çizdim, taradım ve aynı şekilde gölgelendirdim, sonra da odaksızlaştırmak suretiyle görsel olarak geriye attım.
Tankların olduğu ara plânın fazla net, dolayısıyla yakın plâna çok yapışık olduğunu düşündüm ve orayı da ayırarak biraz odaksızlaştırmaya karar verdim. Bunun için tankları da içeren asıl çizim tabakasını kopyalayıp iki kat yaptım, üsttekinden tankların olduğu orta plânı sildim, ön plânı bıraktım. Sonra alttaki ikiz tabakayı bir mıktar odaksızlaştırdım.
Yazıyı da önce kurşun kalemle kâğıda çizdim ve sonra taradım. Üstündeki bir tabaka açıp simsiyah yaptım. Siyahı saydamlaştırarak elde ettiğim gri tonla asıl harflerimi görebiliyordum; en üste bir tabaka daha açıp gölge için siyah aydınlık için beyaza yakın gri kullanarak harflerin kontürlerinin üzerinden geçtim ve böylelikle taşa oyulmuş yazı etkisi yaratmayı amaçladım.
Yazı John Lennon'un 1971 tarihli şarkısına gönderme yapar. Vietnam savaşını protesto eden o şarkı barış çağrısı yaparken ırkların eşitliği prensibini de vurgular ki bugünkü duruma uyar.
Resmi 24 Aralık 2024'te, yani Noel arifesinde Facebook'ta yayınladım. Bazı arkadaşlara elektronik ortamda gitti.Yukarıda da belirttiğim gibi yeni yıl için yaptığım "Yapay Zekâ" temalı resim daha önceden hazırdı. Onda insanlığın bütün kültür birikiminin bir çukur içine akar resmettim; bu akışla beraber aynı çukurun içine sürüklenen insanlar da görülüyordu.
Resmi yine önce kâğıt üzerine kurşun kalemle çizdim, sonraTemelde renk olan uzak plân için yine kurşun kalem ve kuruboya kullandım. Ayrı bir tabaka olarak taradım ve uzağa atmak için odaksızlaştırdım.
Yazıyı da kâğıt üzerine kurşun kalemle yazdım, taradım, Bilgisayarda beyazları atarak saydamlaştırdım, sonra kontürleri rötuşlayarak düzgünleştirdim ve nihayet bilgisayarda renklendirdim.
"Yapay Zekâ" teması birçokları için biraz ağır ve hatta anlaşılmaz olacaktı, onun için geçen sene yaptığım gibi bu sene de bir "light" versyon hazırladım. Bu da öncelikle
dairelerimizin kapılarını süsledi.

2024 ve 2025 yeni yıl tebriklerimizin "light" versyonları.
"Yapay Zekâ" temalı yılbaşı resmimiz Aralık sonunda Facebook'ta yayınlanacak, arkadaş ve akrabalarımıza elektronik ortamda ulaştırılacak, yüzyüze geldiklerimize de elden verilecek.
![]() |
| İyi Noeller! - Merry Christmas! |
![]() |
| Ve mutlu yıllar! - And a happy new year! |
ENGLISH:
It was not easy to decide on a theme this year. There were two on my mind; one was the uncaring attitude of the West before what is going on in Gaza, the widespread public fear of being labeled an "anti-Semite", and the ability of Israel to exploit this to the limit, and the other was how, after years of speculation in science-fiction and the media, "Artificial Intelligence", or AI, suddenly became a reality that is spreading like wildfire all over the globe!
In the end I went for the second theme! After all, the drama of Gaza, the absurdity of the West celebrating Christmas while people are being massacred in the very lands of the Christmas story had already been the theme of our New Year's drawing for last year (See: "2024- Newyear", 14 Aralık- December 2024). As for AI, I would not just treat it as an evil that makes people (including but not limited to artists) superfluous, but a threat to humanity in that it sucks in the entirety of human achievement and deprives us of all the virtues that set humans apart. It was hard not to comment on the brutality in Gaza that was by then spilling over into Lebanon. I had even toyed with the idea of combining the themes but it was simply too unviable. If it was to be a single theme, it would have to be AI! So I duly made the picture. But then...
My mother and I watched Christmas concerts on YouTube night after night all through Advent and I kept hearing "Jerusalem", Bethlehem" and even"Israel" sung over and over again, convincing me that the people of the West had conjured an alternate imaginary "Holy Land" in their heads. Otherwise, how could they be so totally insensitive to the suffering going on in the very places they were singing about?
![]() |
| The infant Jesus in rubble. |
Our New Year's picture being already complete and ready, I decided to prepare something for Christmas as well!
First I drew a Palestinian woman with her baby in the classic pose of the Madonna and Child, huddled in a hostile environment of slaughter and destruction. Then I scanned it
Again with pencil I drew the distant background with the wrecked buildings on another sheet of paper, scanned it, and shaded it in the same way. Then I blurred the level to make it all seem distant.
Seeing that the middle distance with the tanks looked too much in focus, I decided to blur that area as well, but a bit. For this I copied the layer of the main drawing, which included the tanks, erased the area of the middle distance and the tanks from the upper layer of the twin layers, and blurred the lower one.
For the caption, I did the lettering by hand, pencil on paper, and scanned it in. I opened a new layer above it and filled it completely black, then turned it gray by making it translucent. This way I could see through to my own lettering below. Adding a new level on top, I went over the contours in black for shadows and very light grey for the illuminated parts to achieve an effect of letters chiseled into stone.
The caption refers to a John Lennon song from 1971. It was a protest song against the Vietnam war and besides calling for peace it stressed racial equality, which I saw fitting in the present context.
I published the illustration on Facebook on Christmas Eve, December 24th 2024 and shared it with some friends electronically.
As I mentioned above, the image I prepared for New Year's was already done by this point. There I had chosen to depict the entire cultural heritage of humanity cascading into a pit. You see a number of people being carried in as well.
As usual I drew the composition with pencil on paper, then I photocopied it. Because the copy machine cuts off the edges I copied the right and left sides seperately. I colored them with colored pencils, scanned them, and joined the two parts inside the computer. Then I searched for images that represent the cultural heritage of humanity and applied them to the empty picture frames, book pages and fluttering sheets of paper in the drawing. I used the "mesh transform" option to make the images conform to the perspectives and the curves and irregularities of the surfaces to which I intended to apply them.For the far distance I used lead and colored pencils on paper which I then scanned and blurred.
I also did the lettering with pencil and paper, then scanned it. I cleared out all the white, making it black lines against a transparent background, Then I retouched the pencil lines and finally colored them in.
The "AI" theme was bound to be too heavy-handed for many,
even impossible to understand. I decided to make a "light" version, as I had done last year, which I initially put to use to decorate the doors of our apartments.

Our new year greetings for 2024 and 2025, "light" versions.
Our AI-themed composition for the New Year will be published at the end of Facebook on December 2024, when I will also send them to friends and relations electronically. Those we meet face to face will receive a signed printout.